First Sale for Export w świetle przepisów UE – czy nadal można obniżyć wartość celną przy imporcie do Unii Europejskiej?

Przez wiele lat importerzy w UE mogli wykorzystywać tzw. metodę First Sale for Export, pozwalającą na ustalenie wartości celnej na podstawie wcześniejszej, niższej ceny w łańcuchu dostaw. Obecnie jednak stosowanie tej metody w Unii Europejskiej zostało istotnie ograniczone.

W artykule wyjaśniamy, na czym polegała metoda first sale, jakie zmiany wprowadziły przepisy UE oraz jakie konsekwencje mają one dla importerów w Polsce.

Na czym polega metoda First Sale for Export?

Metoda First Sale for Export polega na ustaleniu wartości celnej towarów na podstawie ceny z pierwszej sprzedaży w łańcuchu dostaw, a nie ceny zapłaconej przez importera końcowego.

Typowy łańcuch dostaw wygląda następująco:

producent (np. w Chinach),
pośrednik (np. spółka handlowa w Hongkongu lub Szwajcarii),
importer w UE (np. spółka w Polsce).
Przykład:

producent sprzedaje towar pośrednikowi za 80 EUR,
pośrednik sprzedaje ten sam towar importerowi w Polsce za 100 EUR.
Zastosowanie first sale oznaczałoby ustalenie wartości celnej na poziomie 80 EUR zamiast 100 EUR.

Jakie oszczędności oferowała metoda first sale?

Korzyści wynikały bezpośrednio z obniżenia podstawy naliczenia należności celnych oraz – pośrednio – podatku VAT importowego.

Przykład:

Cena producenta: 80 EUR
Cena importera: 100 EUR
Stawka celna: 6%

Standardowo:

wartość celna = 100 EUR
cło = 6 EUR

Przy first sale:

wartość celna = 80 EUR
cło = 4,8 EUR

Oszczędność: 1,2 EUR na każdej jednostce towaru, czyli 20% należności celnych.

Przy dużych wolumenach importu oszczędności mogły sięgać setek tysięcy lub milionów euro rocznie.

Zmiana podejścia w UE – Unijny Kodeks Celny

Obecnie podstawą ustalania wartości celnej w UE jest art. 70 Unijnego Kodeksu Celnego (UKC), zgodnie z którym wartość celna opiera się na:

"cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, gdy są one sprzedawane w celu wywozu na obszar celny Unii."

Kluczowe znaczenie ma interpretacja sformułowania:

"sprzedaż w celu wywozu do UE"

Zgodnie z aktualną praktyką organów celnych UE, co do zasady za taką sprzedaż uznaje się ostatnią sprzedaż poprzedzającą wprowadzenie towaru na obszar celny UE, czyli sprzedaż do importera unijnego.

Dlaczego UE ograniczyła stosowanie first sale?

Zmiana podejścia wynikała z potrzeby ujednolicenia zasad ustalania wartości celnej oraz ograniczenia ryzyk związanych z manipulowaniem strukturami handlowymi w celu obniżenia należności celnych.

Organy celne uznały, że:

ostatnia sprzedaż najlepiej odzwierciedla rzeczywistą wartość ekonomiczną towaru w momencie importu,
wcześniejsze transakcje często nie są bezpośrednio związane z eksportem do UE,
stosowanie wcześniejszych cen utrudnia kontrolę i zwiększa ryzyko nadużyć.
 

Czy metoda first sale jest całkowicie wykluczona w UE?

Nie jest formalnie zakazana, ale jej zastosowanie jest obecnie bardzo ograniczone.

Może być rozważana wyłącznie wtedy, gdy importer jest w stanie wykazać, że wcześniejsza sprzedaż była rzeczywiście sprzedażą dokonaną w celu eksportu do UE.

W praktyce oznacza to konieczność udokumentowania m.in.:

że towary były przeznaczone na rynek UE już na etapie pierwszej sprzedaży,
że nie było innego rynku docelowego,
że wcześniejsza sprzedaż była rzeczywistą sprzedażą eksportową, a nie transakcją pośrednią o charakterze logistycznym lub finansowym.
W praktyce spełnienie tych warunków jest trudne.

Konsekwencje dla importerów w Polsce

Dla polskich importerów oznacza to, że w większości przypadków wartość celna powinna być ustalana na podstawie ceny zapłaconej bezpośredniemu dostawcy (np. spółce tradingowej), a nie producentowi.

Ma to bezpośredni wpływ na:

wysokość należności celnych,
podstawę opodatkowania VAT importowego,
całkowity koszt importu.

Czy nadal istnieją możliwości optymalizacji wartości celnej?

Choć klasyczna metoda first sale została w UE istotnie ograniczona, importerzy nadal mogą zarządzać wartością celną poprzez odpowiednie struktury handlowe, prawidłowe ustalanie warunków Incoterms, właściwe rozliczanie kosztów transportu i ubezpieczenia, zapewnienie zgodności cen z zasadą ceny rynkowej. Każda struktura powinna być analizowana indywidualnie pod kątem przepisów celnych.