E-book, publikacja elektroniczna czy dostęp do platformy? Nowe WIS-y pokazują istotną różnicę dla stawki VAT

W pierwszej sprawie Dyrektor KIS potwierdził stawkę 5% VAT dla dostarczenia drogą elektroniczną konkretnej publikacji. W drugiej — odmówił zastosowania 5% VAT do abonamentu na platformę z e-bookami, audiobookami i podcastami, kwalifikując usługę do PKWiU 63 i stawki 23%.

To rozróżnienie może mieć duże znaczenie dla podmiotów sprzedających e-booki, audiobooki, dostępy do bibliotek cyfrowych, platform edukacyjnych, subskrypcji z treściami oraz aplikacji.

Konkretna publikacja elektroniczna — 5% VAT

Pierwsza WIS dotyczyła usługi dostarczenia drogą elektroniczną publikacji. Nabywca kupował publikację przez sklep internetowy, dokonywał płatności, a następnie otrzymywał dostęp do pliku do pobrania. Proces był zautomatyzowany, a publikacja nie zawierała materiałów wideo ani audio.

Istotne było również to, że publikacja miała swój odpowiednik papierowy, a treść wersji papierowej i elektronicznej była identyczna. Wnioskodawca wskazał, że publikacja mieści się w CN 4901.

Dyrektor KIS uznał, że mamy do czynienia z dostarczaniem drogą elektroniczną opracowania spełniającego kryteria dla towarów objętych pozycją CN 4901. W konsekwencji zastosowanie znalazła stawka 5% VAT na podstawie art. 41 ust. 2a ustawy o VAT w związku z poz. 19 i 24 załącznika nr 10.

To rozstrzygnięcie jest zgodne z dotychczasową logiką przepisów: skoro książka lub podobna publikacja drukowana mieści się w zakresie preferencji, to jej elektroniczne dostarczenie również może korzystać z obniżonej stawki, o ile nie zachodzą ustawowe wyłączenia.

W praktyce organ bada więc nie tylko kanał dostarczenia, ale przede wszystkim treść publikacji. Ważne jest, czy elektroniczny plik rzeczywiście ma cechy publikacji objętej właściwą pozycją CN, np. CN 4901, i czy nie jest publikacją, która w całości lub w przeważającej mierze składa się z treści wideo albo muzyki.

Abonament do platformy — 23% VAT

Druga WIS dotyczyła już innego modelu biznesowego. Wnioskodawca oferował abonament dający czasowy dostęp do platformy z treściami cyfrowymi. Klient nie nabywał konkretnej publikacji. Otrzymywał dostęp online do bazy publikacji — e-booków, audiobooków i podcastów — przez aplikację albo stronę internetową.

Wnioskodawca argumentował, że zasadniczym elementem abonamentu jest dostęp do publikacji książkowych, a podcasty mają charakter marginalny. Wskazywał również, że wcześniejsze WIS-y potwierdzały możliwość stosowania 5% VAT do usług czasowego udostępniania publikacji drogą elektroniczną.

Organ nie podzielił jednak tej argumentacji. Uznał, że świadczenie nie jest dostarczaniem konkretnej publikacji drogą elektroniczną, lecz usługą udzielenia czasowego dostępu do platformy w ramach abonamentu. Skutkiem była klasyfikacja do PKWiU 63 — usługi w zakresie informacji — oraz stawka 23% VAT.

To jest istotna różnica. W ocenie KIS abonament nie został potraktowany tak samo jak sprzedaż e-booka czy czasowe udostępnienie konkretnej publikacji. Organ zwrócił uwagę na całościowy charakter usługi: dostęp do platformy, katalogu treści, aplikacji, biblioteki cyfrowej i funkcjonalności online. W takim modelu publikacje mogą stać się elementem szerszej usługi informacyjnej, a nie samodzielnym przedmiotem dostawy/dostarczania.

Różnice

Na pierwszy rzut oka obie sprawy dotyczą podobnej rzeczy: klient uzyskuje dostęp do treści cyfrowych. Różnica leży jednak w konstrukcji świadczenia.

W pierwszej sprawie przedmiotem sprzedaży była konkretna publikacja. Można było ją porównać z wersją papierową, przypisać do CN 4901 i ocenić, czy spełnia warunki z poz. 19 i 24 załącznika nr 10 do ustawy o VAT.

W drugiej sprawie przedmiotem sprzedaży był abonament. Klient płacił za możliwość korzystania z platformy i bazy treści przez określony czas. Nie kupował ani nie otrzymywał jednej, zidentyfikowanej publikacji. Z punktu widzenia organu to przesunęło ciężar świadczenia z „dostarczania publikacji” na „dostęp do platformy”.

Można więc powiedzieć, że dla KIS znaczenie ma nie tylko to, co znajduje się na platformie, ale również to, co formalnie i ekonomicznie kupuje klient.

Czy to zmiana podejścia organów?

Warto zwrócić uwagę, że wcześniejsze WIS-y bywały dla podatników korzystniejsze.

W WIS z 1 grudnia 2022 r. organ uznał, że udostępnianie drogą elektroniczną 15 książek za pośrednictwem platformy internetowej, nawet na czas określony i bez możliwości pobrania treści, może stanowić usługę dostarczania publikacji drogą elektroniczną opodatkowaną 5% VAT.

Podobnie w WIS z 28 listopada 2024 r. Dyrektor KIS potwierdził 5% VAT dla udostępniania publikacji elektronicznych, jeżeli publikacje objęte poz. 19 załącznika nr 10 nie składają się w całości lub w przeważającej mierze z wideo albo muzyki i nie są czasopismami regionalnymi lub lokalnymi.

W wyszukanych wcześniejszych rozstrzygnięciach pojawiały się również WIS-y dotyczące czasowego dostępu do kilku publikacji przez platformę, w których organ przyjmował 5% VAT.

Na tym tle WIS z 2 czerwca 2026 r. jest istotna, bo może sygnalizować bardziej restrykcyjne podejście do subskrypcji i platform contentowych. Szczególnie tam, gdzie świadczenie obejmuje nie jedną lub kilka konkretnie wskazanych publikacji, lecz szeroką bibliotekę, zmienny katalog, audiobooki, podcasty i funkcjonalności aplikacji.

Nie musi to jeszcze oznaczać trwałej zmiany linii interpretacyjnej. Może wynikać z konkretnego opisu usługi, sposobu sformułowania wniosku, obecności podcastów, braku pełnego przypisania CN do każdej publikacji albo tego, że przedmiotem wniosku był abonament jako produkt platformowy, a nie konkretne publikacje. Niemniej dla rynku jest to rozstrzygnięcie, którego nie należy ignorować.

Co z podcastami i audiobookami?

W drugiej sprawie wnioskodawca wskazywał, że podcasty mają charakter marginalny i pomocniczy. Argumentował, że świadczeniem głównym jest dostęp do publikacji książkowych, a podcasty nie powinny wpływać na stawkę VAT dla całego abonamentu.

To nie przekonało organu. WIS nie sprowadza problemu wyłącznie do udziału podcastów. Ważniejsza wydaje się konstrukcja usługi jako dostępu do platformy. Podcasty mogły jednak osłabić argument, że przedmiotem świadczenia są wyłącznie publikacje objęte poz. 19 załącznika nr 10.

W praktyce im więcej elementów nieksiążkowych w abonamencie — podcastów, materiałów audio niebędących audiobookami, materiałów wideo, funkcji społecznościowych, rekomendacji, narzędzi, quizów czy treści edukacyjnych interaktywnych — tym trudniej bronić 5% VAT dla całego świadczenia.

Praktyczne wnioski dla podatników

Po tych WIS-ach podatnicy sprzedający treści cyfrowe powinni przeanalizować swoje modele sprzedażowe.

Najbezpieczniejszy z perspektywy 5% VAT pozostaje model sprzedaży konkretnej publikacji elektronicznej, która ma cechy publikacji objętej poz. 19 załącznika nr 10 do ustawy o VAT i nie jest objęta ustawowymi wyłączeniami.

Więcej ryzyk pojawia się przy modelach abonamentowych. Szczególnie wtedy, gdy klient płaci nie za jedną publikację, ale za dostęp do całej platformy lub szerokiej biblioteki treści. W takim przypadku organ może uznać, że przedmiotem świadczenia jest usługa informacyjna lub dostępowa, a nie dostarczanie publikacji drogą elektroniczną.

Podatnicy powinni zwrócić uwagę na kilka elementów:

czy klient nabywa konkretną publikację, czy ogólny dostęp do platformy;
czy publikacje są indywidualnie zidentyfikowane;
czy można przypisać każdej publikacji właściwy kod CN;
czy katalog jest stały, czy zmienny;
czy klient może pobrać publikację, czy tylko korzysta z niej online;
czy w ramach abonamentu dostępne są treści inne niż publikacje książkowe;
jak opisana jest usługa w regulaminie, cenniku, ofercie i komunikacji marketingowej;
czy świadczenie jest przedstawiane jako „sprzedaż e-booka” albo „dostarczenie publikacji”, czy jako „abonament”, „platforma”, „biblioteka”, „aplikacja” lub „dostęp do treści”.
Czy warto wystąpić o WIS?

W przypadku prostych e-booków albo pojedynczych publikacji elektronicznych ryzyko jest mniejsze, choć nadal warto zadbać o prawidłową dokumentację: treść publikacji, odpowiednik papierowy, brak dominujących treści wideo lub muzycznych, właściwy kod CN i sposób dostarczenia.

W przypadku platform subskrypcyjnych WIS może być bardzo potrzebna. Nowa decyzja pokazuje, że nie można automatycznie zakładać 5% VAT tylko dlatego, że w bibliotece cyfrowej znajdują się e-booki albo audiobooki.

Wniosek o WIS powinien być przygotowany bardzo precyzyjnie. Jeżeli celem jest obrona 5% VAT, opis świadczenia powinien pokazywać, że istotą usługi jest dostarczanie publikacji objętych poz. 19 załącznika nr 10, a nie ogólny dostęp do platformy informacyjnej. Trzeba też uważać na treści dodatkowe, zwłaszcza podcasty, wideo, muzykę i materiały interaktywne.